Icoonschilderen

2013-02-09 15.02.32ICONEN SCHILDEREN

Het woord icoon of ikoon is afgeleid van het Griekse “eikoon” wat beeld, gelijkenis betekent. Een zichtbaar teken van een bovennatuurlijke realiteit, een venster op de hemel.

Door de gebruikte symboliek, het werken met licht en donker wordt het niet alleen een technisch verhaal, maar tegelijkertijd een geestelijk proces.

Het schilderen van iconen is een intensief proces. Het begint met het prepareren van de ondergrond. Een houten, MDF of multiplex plank wordt met een katoenen of linnen doek belijmd. Laten drogen. Dan volgen 9 of 11 krijtlijmlagen. Weer een week laten drogen. De plank wordt daarna goed glad geschuurd.

Dan wordt er een voorstelling (Christelijke traditie, Grieks, Russisch) op de plank getekend. Dat kan met behulp van calqueerpapier of overtrekpapier en pigment.

Daarna wordt er een verfje gemaakt met eigeel, azijn en water (tempera) plus de gewenste pigment(en).

Laagje voor laagje wordt de transparante verf opgebracht. De voorstelling wordt eerst helemaal diep donker ingekleurd. Daarna kan het oplichten beginnen. De schaduwvlakken worden met rust gelaten, de lichtere vlakken worden laagje voor laagje steeds lichter gemaakt door het oorspronkelijke pigment te mengen met steeds meer bijvoorbeeld gele oker of wit.

Het is een geduldwerk. De hoeveelheid laagjes hangt af van de dikte van de verf. Werk je heel transparant dan kan de totale hoeveelheid laagjes wel meer dan 40 bedrageTot zover de techniek. Er is nog veel meer over te zeggen, maar daar zijn ook goede boeken over te vinden.

 

Maria met Kind

Wat bracht mij er toe om iconen te gaan schilderen?

Allereerst ben ik katholiek opgevoed. In de kerk kom je natuurlijk veelvuldig voorstellingen van heiligen, Jesus Christus en Maria tegen. En die vond ik prachtig!

Omstreeks mijn 15e, 16e jaar heb ik mij losgemaakt van de kerk. Toch bleef ik geboeid door iconen en beelden van Christelijke figuren. Waarom, dat begreep ik niet, maar het was zo. En al jaren was er de innerlijke behoefte om iconen te leren schilderen. Gewoon schilderen met olie- en acrylverf op doek deed ik natuurlijk al veel langer.

Eind 2008 had ik zoiets van, als ik het nu niet doe, dan komt er nooit wat van. En ben ik op zoek gegaan naar cursussen icoonschilderen.

Ik was onmiddellijk gegrepen door de intensieve manier van werken. Het is een prachtig proces vol symboliek. Een symboliek die voor mij niet alleen christelijke maar Universele waarden van een diepere goddelijke wereld weergeeft. Door me er in te verdiepen leerde ik ook steeds meer over het kleurgebruik, de soms vreemde verhoudingen, geen of weinig of zelfs omgekeerd perspectief.

Icoonschilderen in een drukke omgeving lukt niet, het lijkt dan altijd wel mis te gaan. Wat mij betreft, ik schilder in stilte, soms met een zacht muziekje aan, maar vaak helemaal stil, in mij

n eentje. Het vergt grote concentratie. Ben ik druk in mijn hoofd of zenuwachtig ergens over of voor, dan hoef ik er ook niet aan te beginnen. Dan lukt het gewoon niet.

Anderzijds is het dat door de grote concentratie, het een bijna meditatief gebeuren wordt. Ik ben dan enkel en alleen gericht op het schilderen. En wat er dan gebeurt vind ik nog steeds prachtig. Je gaat door allerlei processen heen. Van ongeduld, van onmacht, faalangst etc. En door telkens maar weer gewoon door te gaan, leer je met deze gevoelens om te gaan en krijg je op een gegeven moment echt contact met de figuur die geschilderd wordt. Zeker als langzaam maar zeker de Lichtende figuur uit het donker te voorschijn komt. En dat doet iets met mezelf. Alsof er dan ook een stuk eigen licht tevoorschijn komt.

Door met v

eel geduld de expressieve kracht van het Licht, de kleuren, de afbeelding tot uiting te laten komen moet ik me wel openstellen voor de energie erachter. De Franse theoloog Michel Quenot omschrijft de icoon zo: “Als een venster op het Absolute openbaart de icoon wat onze lichamelijke ogen kunnen verdragen van het Licht van de onzichtbare wereld. Ze gaat niet alleen open naar de overkant, maar zij laat ook de levensadem binnen die heel ons huis tot leven wekt.”

Naast het icoonschilderen ben ik ook andere voorstellingen en onderwerpen met tempera aan het schilderen.

2013-02-09 15.03.40

Zoals een Boeddha bijvoorbeeld. Voor de orthodoxe icoonschilder een gruwel, voor mij een werken met de kleuren en het Licht dat in ons allemaal aanwezig is.

Ik kan alleen maar dankbaar zijn dat ik (de techniek van) het iconenschilderen heb kunnen leren. Ik ga graag even zitten schilderen, het biedt me rust, balans, schoonheid, liefde. Door me regelmatig op die manier terug te trekken, neem ik de energie mee ‘naar buiten’ en blijft de rest van mijn dag ook beter in evenwicht.

 

 

Wil je de beleving van het icoonschilderen ook eens ervaren? Geef je dan op voor een cursus! Kijk in de agenda, maar bij voldoende aanmeldingen maak ik meteen ruimte!

Tarief: 10 lessen van 2 uur voor 125 euro + 15 euro materiaalkosten.  Inclusief koffie/thee. Neem wel je eigen kwasten mee!

 

Reacties zijn uitgeschakeld.